گاوس

آلمان بود که در تاریخ 30 آوریل سال 1777 متولد شد پدرش مردی شرافتمند و مادرش زنی فعال و باهوش بود گائوس بیش از سه سال نداشت که پدرش را از اشتباهی که در حساب ورقه ای بود مطلع ساخت و بدین ترتیب توانست استعداد فوق العاده خود را در محاسبه نشان دهد هنگامیکه گائوس در مدرسه ابتدایی مشغول تحصیل بود و بیش از ده سال بیشتر نداشت یک روز معلم او سر کلاس شاگردان را وادار نمود که مجموع سلسله ای از اعداد را با هم جمع کنند ولی هنوز صورت مسئله تمام نشده بود که گائوس ده ساله گفت من مسئله را حل کردم او متوجه شده بود که اختلافات مابین دو عدد از این سلسله مقداریست ثابت و خود به خود دستوری برای مجموع این نوع سلسله اعداد بوجود آورد معلم او سخت متعجب شد و اظهار داشت که این کودک از من قویتر است و من دیگر معلوماتی ندارم که به او بیاموزم گائوس در سال 1795 وارد دانشگاه گوتینگن شد و در 19 سالگی به حل بسیاری از مسائل که برای اویلر و لاگرانژ لانحل مانده بود موفق گردید گائوس نیز همچون ارشمیدس و دکارت و اسحاق نیوتن در کودکی دچار حادثه ای گردید که ممکن بود ریاضیات را از وجود او محروم سازد وی در اولین سالهای کودکی بود و طغیان آب ترعه ای را که از کنار خانه محقر ایشان می گذشت سر ریز کرده بود کودک در کنار آب بازی می کرد در ترعه افتاد و چیزی نمانده بود که غرق شود و اگر بر حسب تصادف کارگری که در آن نزدیکی بود وی را نجات نمی داد زندگانی گائوس به همین جا خاتمه می یافت روز 30 مارس 1796 یکی از روزهای تاریخی دوران زندگی گائوس است در این روز یعنی درست یکماه قبل از اینکه 19 ساله شود گائوس به طور قطع تصمیم به مطالعه در ریاضیات گرفت از همین روز بود که وی دفتر یادداشت علمی خویش را ترتیب داد که یکی از ذیقیمت ترین مدارک تاریخ ریاضیات می باشد و اولین مسئله ای که در آن ثبت شده است همین اکتشاف بزرگ او می باشد.
این دفتر یادداشت فقط از سال 1898 در معرض مطالعه عموم قرار گرفت یعنی 43 سال بعد از وفات گائوس.

نام او تا ابد جاوید خواهد ماند.

ادامه نوشته

اویلر

ئونارد اویلر

اویلر در سال ۱۷۰۷ در شهر بال در کشور سوییس متولد شد.در سال ۱۷۲۷ در آکادمی سن پترزبورگ پذیرفته شد.در سال ۱۷۴۱ به برلین مهاجرت کرد و در آکادمی پروس بر کرسی ریاضیات نشست.در ۱۷۶۶ به سن پترزبورگ بازگشت و تا پایان عمر(۱۷۸۳) در آنجا زیست.اویلر ریاضیدان خستگی ناپذیری بود و دلیل نام در همه جای ریاضیات به چشم می خورد و تا این حد باعث پیشرفت ریاضیات شده نیز همین است.در زمان حیاتش ۴۷۳ مقاله از او چاپ شد ولی پس از مرگش بیش از ۲۵۰ یادداشت دیگر از او پیدا شد.اویلر در در شرایط سختی کار می کرد زیرا در سال ۱۷۳۵ بینایی یک چشمش را از دست داد و در سال ۱۷۶۶ نیز به کلی کور شد.اویلر درک شهودی بسیار بالایی در ریاضیات داشته و قدرت محاسبات ذهنی اش در زمان نابینایی هم نبوغ او را ثابت می کند.
البته مطمئن باشید اگر نابغه ای مثل اویلر در ریاضیات کنونی وجود داشته باشد نیز نمی تواند مثل او معروف و مشهور شود چون ریاضیات به حدی پیشرفت کرده که شما نمی توانید در سطح دبیرستانی به دنبال مسائل حل نشده بگردید (چون بیشتر کارهی اویلر در همین سطح است).البته همه می دانیم که که فضای کار جدید در ریاضیات مقدماتی نیز زیاد است ولی کلی بودن آن مطلب نیز شرط بوده و هست.کما اینکه شما نمی توانید در نیم قرن اخیر نام ریاضیدانی را بیاورید که مثل اویلر شناخته شده باشد.

خوارزمی کیست ؟

محمد بـن موسی خوارزمی مجوسی با کنیه ابوعبدالله ، متوفی به سال 232 هجری قمری ، نخستین ریاضی دان برجسته جهان اسلام ، منجّم ، جغرافی دان و مورخ ایرانی است . او یکی از بزرگترین دانشمندان مسلمان و بزرگترین عالم زمان خود بود که در خوارزم و بنا به قولی در سال در سال 185 هجری قمری در نزدیکی بغداد پا به عرصه وجود نهاد . بعضی معتقدند وی در حدود سال 130 هجری قمری در شهر خوارزم ( خیوه ) به دنیا آمد . اجدادش اهـل خـوارزم بودند ، اما به احتمال زیاد خودش از اهالی قطر بولی ، منطقه ای نزدیک بغداد بود .
ادامه نوشته

تالس

تالس ملطی (به یونانی: Θαλης) در حدود سال ۶۴۰ (پیش از میلاد) در شهر «میلیتوس» بدنیا آمد. بسیاری از او به عنوان اولین فیلسوف یونانی و همچنین پدر علم یاد می‌‌کنند. تالس بیشتر وقت خود را صرف مطالعه ریاضیات و ستاره‌شناسی کرد و فقط به قصد تامین معاش روزانه، به سوداگری پرداخت. تالس از زمرهٔ «ماده‌گرایان» اولیه محسوب می‌شود.
زندگی
پیشینه

ادامه نوشته

لاگرانژ

ژوزف لویی لاگرانژ در 25 ژانویه سال 1736 در تورینو ایتالیا متولد شد او که از بزرگترین ریاضی دانان تمام ادوار تاریخ می باشد هنگام تولد بیش از حد ضعیف و ناتوان بود و از 11 فرزند خانواده فقط او زنده مانده بود. زندگی لاگرانژ را می توان به سه دوره تقسیم کرد: نخستین دوره شامل سالهایی می شود که در موطنش تورینو سپری شد(1736 – 1766) دوره دوم دوره ای بود که وی بین سالهای 1766 و 1787 در فرهنگستان برلین کار می کرد دوره سوم از 1787 تا 1813 که عمر وی به پایان رسید در پاریس گذشت. دوره اول و دوم از نظر فعالیتهای علمی پر ثمرترین دوره ها بودند که با کشف حساب تغییرات در 1754 آغاز گردید و با کاربرد آن در مکانیک در 1756 ادامه یافت در این نخستین دوره وی در باره مکانیک آسمانی نیز کار کرد دوره اقامت در برلین هم از نظر مکانیک و هم از لحاظ حساب دیفرانسیل وانتگرال سازنده بود با این حال در آن دوره لاگرانژ در درجه اول در زمینه حل عددی و جبری معادلات و حتی فراتر از آن در نظریه اعداد، چهره ای برجسته و ممتاز شده بود. سالهای اقامتش در پاریس را صرف نوشته های آموزشی و تهیه رساله های بزرگی نمود که استنباطهای ریاضی وی را خلاصه می کردند این رساله هادر هنگامی که عصر ریاضیات قرن 18 در شرف پایان بود مقدمات عصر ریاضیات قرن 19 را فراهم کردند و از برخی جهات آن دوره را گشودند. پدر لاگرانژ وی را نامزد آموختن حقوق نمود اما لاگرانژ به محض آنکه تحصیل فیزیک را زیر نظر بکاریا و تحصیل هندسه را زیر نظر فیلیپو آنتونیو رولی آغاز کرد به سرعت متوجه تواناییهای خود شد و بنابراین خویشتن را وقف علوم دقیق تر کرد.

فیثاغورس

فیثاغورس در جزیره ساموس، نزدیک کرانه‌های ایونی، زاده شد. او در عهد قبل از ارشمیدس، زنون و اودوکس (۵۶۹ تا ۵۰۰ (پیش از میلاد)) می‌زیست.

ادامه نوشته

تابع بی چون و چرا         (نقل از نشریه پویا شماره۱۱)

 

تابع عشق تو را ،‌دامنه ای پیدا نیست

یک به یک هست، ولی بهر دلم پوشا نیست

می هراسم که چو معکوس نمایم آن را

آشکارا شود آن رابطه که ، پیدا نیست

راستی ،گر به تو بسیار شوم من نزدیک

عشق پاکم ، به کجا میل نماید ،‌جانیست

گرتوخواهی که درآغوش تو من جاگیرم

تابع فردخودت ، زوج نما، پروا نیست

منحنی دلت ، از رأس شکسته است ، چه باک

که مماس دل من هست ، ولی آنجا نیست

رفع ابهام نمودم ، زخم لبهایت

پس سخن ساده بگو ، وقت غم وحاشا نیست

هرچه من ،‌ روی نمودار رخت گردیدم

باز، یک نقطه بحرانی آن ، پیدا نیست

من بیچاره ، اسیر خم گیسوی توام

این چنین تابع بی چون وچرا ، هرجا نیست

چو« سعادت » ، سروکارش به توابع افتاد

بیکران تر زنگاهش ، به همه دنیا نیست

« علی سعادت فر »‌

دبیرریاضی بیرجند

جشن مردگان : شاخه گلی نثار گالوا

اول نوامبر-دهم آبان- در پاریس روز جشن مردگان یا توسن tosan نام دارد . در این روز که تعطیل عمومی است فرانسوی ها بر مزار مردگانشان حاضر می شوند ودسته گلی نثار ارواح آنان می کنند .

جامعه ارواح ریاضیدانان در گذشته فرانسوی نیز در این روز از این موهبت بی نصیب نمی ماند !

شاید جالب باشد بدانید که جوان ترین ریاضیدان در گذشته ی جهان  در یکی از گورستان های پاریس خفته است و او هم کسی نیست جز گالوای مغرور و خودخواه که در یک دوئل مسخره آن هم دوئل بخاطر یک زن جوان جان از کف داد ؛

 

اورایست گالوا در 31 می 1832 در گودال عمومی گورستان مون پارناس دفن کردند. بازیگر این نمایش احساساتی یک شب پیش از مرگش نامه ای به یک دوست نوشت که : " من کشفیات تازه ای در آنالیز کرده ام" و با این جمله خاتمه داد که:

 " از ژاکوبی یا گاوس علناً در خواست کن ، عقیده خود را درباره ی اهمیت این  قضیه ها ونه در مورد صحت آنها بیان کنند . امیدوارم بعدها کسانی پیدا شوند که سودشان را در این ببینند که رمزاین مطالب آشفته را کشف کنند . "

 

بعدالتحریر :" گالوا در 1811در پاریس به دنیا آمد ". گالوا را موتزارت دنیای ریاضی هم می شود نامید . موتزارت هم اعجوبه ای بود در موسیقی که جوان مرگ شد .گالوا می گفت : من برای دانشمند شدن چیزی کم دارم و بنابر این قلب من آرزویی دارد که مغز من قادر به آنجام آن نیست .